Usvojeni pravni stavovi na Drugoj sednici svih sudija Višeg prekršajnog suda,
Beograd, 05.07.2012. godine

1. PITANJE

Kada je materijalnim propisom propisan samo maksimalni iznos novčane kazne, da li se prilikom izricanja kazne sud mora pridržavati granica zakonske mere novčane kazne iz člana 35. Zakona o prekršajima?

PRAVNI STAV

U situaciji kada je propisom novčana kazna propisana “do”, odnosno kada je propisana samo maksimalna novčana kazna, prilikom izricanja iste sud je u obavezi da se pridržava granica zakonske mere novčane kazne iz člana 35. Zakona o prekršajima.

O b r a z l o ž e nj e

Članom 35. Zakona o prekršajima je propisan opšti minimum i maksimum novčanih kazni za prekršaje. U situaciji kada propisom nije predviđen poseban minimum novčane kazne već samo poseban maksimum (Zakon o javnom redu i miru, Zakon o ličnoj karti i dr.) sud ne može izreći novčanu kaznu ispod opšteg minimuma iz člana 35. Zakona o prekršajima. Analogno tome se i kod ublažavanja propisane novčane kazne shodno članu 40. Zakona o prekršajima kazna ne može izreći ispod najmanje zakonske mere te vrste kazne. Ukoliko je propisom predviđen poseban minimum kazne koji je ispod opšteg minimuma novčane kazne iz člana 35. Zakona o prekršajima, kazna se može izreći u rasponu propisane novčane kazne tim posebnim propisom.


2. PITANJE

Kada je zahtev za pokretanje prekršajnog postupka podnet protiv jednog lica u kome se stiču svojstva preduzetnika i vozača (fizičkog lica), da li isto lice može biti kažnjeno po oba osnova?

PRAVNI STAV

Ukoliko je zahtev za pokretanje prekršajnog postupka podnet protiv jednog lica sa jednim činjeničnim opisom iz kojeg proizilaze pravna obeležja prekršaja za preduzetnika i pravna obeležja prekršaja za fizičko lice, ne može isto lice za isto delo biti dva puta kažnjeno.

O b r a z l o ž e nj e

Kod prekršaja iz oblasti Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima su česti slučajevi da se zahtev za pokretanje prekršajnog postupka podnese protiv istog lica u svojstvu preduzetnika i vozača (primer: član 328. stav 2. tačka 35. i član 331. stav 1. tačka 80. Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima).
Bez obzira što su u pitanju dve kvalifikacije, kod jednog činjeničnog opisa i jednog lica kao učinioca prekršaja, isto ne može biti kažnjeno dva puta za isto delo, imajući u vidu odredbe člana 8. stav 1. Zakona o prekršajima.


3. PITANJE

Koja fizička lica odgovaraju za prekršaj iz člana 193. stav 2. tačka 2. Zakona o energetici?

PRAVNI STAV

Za prekršaj iz člana 193. stav 2. tačka 2. Zakona o energetici odgovara fizičko lice koje postupi suprotno članu 152. ovog Zakona, odnosno kupac električne energije u smislu pojma iz člana 2. stav 1. tačka 28. ovog Zakona, a kako je pojam kupca širi u odnosu na pojmove krajnji kupac, korisnik, članovi domaćinstva, to odredbe člana 152. Zakona o energetici treba posmatrati šire sve u sklopu navedenih opštih pojmova iz člana 2. ovog Zakona.

O b r a z l o ž e nj e

Član 152. Zakona o energetici propisuje obavezu kupca da omogući ovlašćenom službenom licu pristup mernim uređajima... Imajući u vidu opšte pojmove kupca, krajnjeg kupca, korisnika, domaćinstva i dr. iz člana 2. ovog Zakona, a kako je kaznenom odredbom proširen krug lica pojmom “fizičko lice” proizilazi da bi svako fizičko lice koje koristi električnu energiju u kontrolisanom objektu, bez obzira da li je vlasnik brojila, bilo odgovorno za predmetni prekršaj.


4. PITANJE

Da li se prilikom donošenja presude za prekršaj iz člana 330. stav 1. tačka 1. Zakona o bezbedenosti saobraćaja na putevima, pri odlučivanju za izricanje kaznenih poena gleda uslov u vreme izvršenja prekršaja ili u vreme donošenja presude?

PRAVNI STAV

Učiniocu prekršaja za koji su propisani kazneni poeni, isti se mogu izreći ako okrivljeni ima izdatu vozačku dozvolu. Ukoliko je učinio prekršaj iz člana 330. stav 1. tačka 1. Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima a u međuvremenu stekao vozačku dozvolu, kazneni poeni se neće izreći, jer u vreme činjenja prekršaja nisu postojali uslovi za izricanje istih.

O b r a z l o ž e nj e

Licu koje je učinilo prekršaj iz člana 330. stav 1. tačka 1. Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima se ne mogu izreći kazneni poeni jer nema izdatu vozačku dozvolu (član 34. stav 4. Zakona o prekršajima i član 323. stav 1. Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima).
Ukoliko bi se licu koje je posle učinjenog prekršaja steklo vozačku dozvolu izrekli kazneni poeni, isto bi bilo u neravnopravnom položaju u odnosu na lice koje je učinilo isti prekršaj a nije položilo vozački ispit te stoga njemu kazneni poeni ne mogu biti izrečeni.
Obzirom da u vreme činjenja prekršaja nisu postojali uslovi za izricanje kaznenih poena, u cilju ravnopravnosti učinioca istog prekršaja, predlog stava je da se kazneni poeni u ovom slučaju ne izriču.


5. PITANJE

Kako se utvrđuje vreme izvršenja prekršaja kod saučesnika iz člana 332. stav 3. u vezi člana 334. stav 1. tačka 1. “starog” Carinskog zakona, odnosno prekršaja iz člana 296. sadašnjeg Carinskog zakona?

PRAVNI STAV

Vreme izvršenja prekršaja iz člana 332. stav 3. u vezi člana 334. stav 1. tačka 1. starog Carinskog zakona, odnosno prekršaja iz člana 296. sadašnjeg Carinskog zakona opredeljuju radnje lica koje je primilo u posed carinsku robu kojom raspolaže. Vreme izvršenja nije samo vreme kupovine ili primanja u posed robe po drugom osnovu već je vreme izvršenja i vreme kada učinilac robu koristi a zna ili može znati da je roba predmet carinskog prekršaja.

O b r a z l o ž e nj e

Vremenski su po pravilu razdvojene radnje uvoza carinske robe bez prijave carini koje preduzima jedno lice i radnja prijema iste robe koje preduzima drugo lice, ali kako je u pitanju trajni prekršaj, to je opredelilo predlog napred navedenog stava.